یکشنبه, 31 تیر 1397 ساعت 16:26

مرتضی افقه: بحران اقتصادی فراتر از دولت است/تیم اقتصادی دولت ضعف دارد/آستانه صبر مردم لبریز است و اصلاحات اقتصادی باید با دقت باشد

دکتر مرتضی افقه در گفت و گو با آرمان شرق - جواد مرشدی: مدت هاست دولت بنای قطع یارانه سه دهک از مرم را دارد و هر از گاهی اخباری در این خصوص منتشر می شود ،از یک سو معاون اول تن لرزه ای به یارانه بگیران می دهد و از سوی دیگر سخنگوی دولت با تویئتی خوشحال کننده رعشه را از سه دهک دور می کند.نوبخت در حالی نوید پرداخت یارانه تا پایان امسال را داده که از مضایق اقتصادی دولت هم بی خبر نیست ،پس شاید سخنگوی دولت شرایط معیشتی وآستانه صبر مردم را در نظر گرفته .سال ها پیش وزیر اقتصاد دولت یازدهم شب پرداخت یارانه را شب عزای دولت دانست و شاید همان زمان که وضعیت اقتصادی نسبتا بهتری داشتیم فرصت مناسبی برای حل این میراث شوم دولت احمدی نژاد بود،به هر حال باز هم فرصت سوزی شد.در شرایط کنونی که حتی رئیس دولت هم از جنگ اقتصادی سخن به میان آورده حذف این سه دهک می تواند کمک شایانی به دولت برای کاهش هزینه ها کند ،از طرفی عدم هماهنگی مسئولین در کابینه حاکی از فقدان یک اتاق فکر قوی و عدم و حدت رویه است.براستی شاید دولت شجاعت لازم برای اصلاح ساختار اقتصادی ندارد و یا تدبیر دولت تدبیر چیز دیگری است .آرمان شرق در گفت و گو با دکتر مرتضی افقه به بررسی ریشه های این موضوع پرداخت.

 

با توجه به نزدیک شدن به زمان تحریم ها و گفته رئیس جمهور که در شرایط جنگی اقتصادی قرار داریم ، عملکرد تیم اقتصادی دولت را چگونه می بینید ؟

از همان ابتدا به خصوص در دور دوم ریاست جمهوری آقای روحانی تیم اقتصادی دولت از دو جنبه یکی به لحاظ بحث علمی (علم اقتصاد) و دیگری نوع نگرش ضعف داشت ،یعنی هر دوی اینها در بعد اجرایی شامل برنامه بودجه و وزارت اقتصاد دارایی و بانک مرکزی وجود داشت .این ضعف ها نشان می داد که در شرایط بحرانی قادر نیستند سیاست لازم برای کنترل بحران را داشته باشند؛البته کنترل بحران ارزی دیگر الان خیلی ربطی به دولت ندارد اگر چه بخشی از اشتباهات گذشته مثل کاهش نرخ بهره نیز عامل تلاطم بازار شد .الان بحران فراتر از دولت است و مربوط به کل نظام است و شیوه نگرش کشور به مسائل جهانی  و کاری که آمریکا می خواهد انجام دهد،فشاری هم که به لحاظ اقتصادی به ایران وارد می کند یک تیم قوی و آماده ای در دولت لازم دارد که آن بخش از فشار که مربوط به دولت است را بتواند مدیریت کند.

 

اینکه معاون اول رئیس جمهور از حذف سه دهک یارانه بگیر می گوید و سپس سخنگوی دولت در یک پست تویئتری عنوان می کند حذف یارانه سه دهک قابلیت اجرایی ندارد و حتی با وجود مضایق اقتصادی نیز پرداخت یارانه ها در سال ۹۷ به همان صورت قبلی ادامه خواهد یافت، برای مردم نگرانی ایجاد نکنید .این عدم هماهنگی نشانگر چیست .آیا نمایانگر عدم وحدت رویه در کابینه نیست؟

اینکه در مورد یارانه نتوانند تصمیم جدی بگیرند از دو منظر قابل بررسی است ،یکی اینکه به هر حال متاسفانه بی تدبیری های گذشته معیشت مردم را در آستانه تحمل شان قرار داده ،بنابراین هر اقدامی که باز هم این معیشت را تحت تاثیر قرار دهد ممکن است در خود تنش سیاسی یا اجتماعی داشته باشد و نارضایتی ایجاد کند.از طرف دیگر دولت به هر حال باید خود را آماده کند برای شرایط احتمالی تحریم ها ،یعنی هر چه به زمان احتمال عملیاتی تر شدن تحریم ها که مرداد ماه و آبان ماه است نزدیک تر شویم  دولت باید خود را آماده کند و بخشی از بودجه اش را کنترل کند و صرفه جویی هزینه ای کند ،شاید از همین الان هم لازم باشد که تکلیف یارانه ها که یک رقم قابل توجهی از هزینه های دولت را به خود اختصاص داده  را روشن کند. به نظر من بخشی از این تقابل یا تفاوتی که بین تیم اقتصادی به وجود آمده برای این است که آنهایی که موافق هستند یارانه را به خاطر تنش های آتی برندارند و آن هایی که با قدرت می گویند یارانه را حذف کنیم برای این است که ازهمین حالا می خواهند آماده باشند تا صرفه جویی های هزینه ای را انجام دهند .ریشه این مسئله بر می گردد به این بحران ارزی و شرایطی که در آینده ممکن است از این بدتر شود.

 

دولت به نوعی فکر می کند که با دادن هزینه های  مثل یارانه در جامعه یک رضایتمندی ایجاد می کند و از طرفی شاید برای اصلاحات اقتصادی الان فرصت مناسبی باشد .به نظر شما الان دولت توان و شجاعت این را دارد ؟

به نظر من الان زمان خیلی مناسبی نیست ،مردم به آستانه صبر رسیده اند و بنابراین هر اقدامی که حتی تصور مردم را نسبت به بد تر شدن وضعیت معیشتی بر انگیزد با توجه به فضای روانی که الان حاکم است خوب نیست.ممکن است هنوز هم فشاری وارد نشده باشد ولی به لحاظ روانی بخصوص تبلیغاتی که رسانه های داخلی و خارجی می کنند که اگر تحریم ها وارد شود فشار بیشتری بر حوزه اقتصاد وارد خواهد شد ،مجموعه این عوامل باعث شده که آستانه صبر مردم به سر برسد.اگر قرار است اصلاحاتی انجام شود باید خیلی با دقت انجام شود و البته دستگاه ها و سازمان های دیگر هم باید همکاری کنند.متاسفانه در این چند هفته گذشته نشان داده که رقبای سیاسی بدون درک شرایط اقتصادی کشور در رینگ انتقام گیری وارد شده اند در حالی که اگر به فکر مملکت باشند باید کمک کنند که دولت بتواند این اصلاحات را با کمترین فشار انجام دهد .

نظر دادن

لطفا دیدگاه خود را درباره این مطلب بنویسید: