چهارشنبه, 07 شهریور 1397 ساعت 12:24

گزارش «بررسی تاثیرات رانت جویی و فساد ساختاری بر راه اندازی بورس نفت در کشور» + PDF

«بررسی تاثیرات رانت جویی و فساد ساختاری بر راه اندازی بورس نفت در کشور»

پدیدآورنده: حمید ابریشمی، حسین میرشجاعیان حسینی، محمد عباسی

ناظر و ارزیاب علمی: سوده شیبانی فر، احسان برین

تاریخ انتشار: 1394

 

معرفی کتاب:

نفت یکی از با‌ارزش­ترین کالاهای قرن حاضر است؛ به‌طوری‌که به عنوان کالایی استراتژیک شناخته شده و هر تهدیدی در این حوزه، سبب ایجاد واکنش­های شدیدی از سوی کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده می‌شود. لذا در سال­های اخیر قیمت نفت به عنوان یک پارامتر اثرگذار در تحلیل­ها و برنامه­های جهانی مطرح بوده است. با این وجود، بورس­های بزرگ نفتی جهان که بیشترین تأثیر را در تعیین قیمت­های جهانی این ماده ارزشمند ایفا می‌کنند، عمدتاً در کشورهای مصرف‌کننده نفت واقع شده­اند. در این راستا، با عنایت به مزیت­های خاص ایران در حوزه نفت و گاز، مسأله راه­اندازی بورس نفت در این کشور سال­هاست مدنظر سیاست­گذاران داخلی و خارجی قرار گرفته و پیش­بینی می‌شود این طرح، در صورت اجرای صحیح و حساب­شده­، نقش به‌سزایی در افزایش اقتدار سیاسی و اقتصادی ایران در منطقه و جهان ایفا کند. با این وجود، علی­رغم تصویبطرح بورس نفت، گاز و پتروشیمی ایران در تیرماه 1384 توسط شورای بورس و تأکید بر آن در قوانین برنامه سوم و چهارم توسعه، و نیز ابلاغ سیاست­های کلان اقتصاد مقاومتی مبنی‌بر ایجاد تنوع در روش­های فروش نفت و گاز، همچنان این طرح به طور جدی به مرحله اجرا قدم نگذارده است. با توجه به اینکه یکی از رسالت­های اصلی بازارهای بورس ایجاد شفافیت در فضای معاملات است، به نظر می­رسد راه­اندازی بورس نفت ایران برای اشخاصی که با انگیزه رانت­جویی در این بازار فعالیت می‌کنند، مطلوب نباشد. برای این منظور در تحقیق حاضر، این فرضیه که پدیده­ی رانت­جویی بیشترین تأثیر را در عدم راه­اندازی موفق بورس نفت در کشور داشته، آزمون شده است. لذا در گام اول، فرایندهای موجود صنعت نفت کشور و امکان رخداد پدیده رانت­جویی در آن بررسی شده است. در ادامه اصلی­ترین عواملی که در عدم راه­اندازی بورس نفت خام پایدار در کشور دخالت داشته­اند، مبتنی بر مصاحبه با خبرگان حوزه، استخراج و دسته­بندی شده و نهایتاً مقایسه و وزن‌دهی میزان اثرگذاری این عوامل، با استفاده مدل تحلیل کیفی سلسله مراتبی (AHP) انجام گرفته است.

فایل ← PDF

موارد مرتبط

نظر دادن

نظرتان را درباره این مطلب بنویسید: